ศาลเจ้าซาซะฟุกุ｜ศาลเจ้าโชคลาภที่ชื่อจริงมาจากลมที่เป่าเข้าเตาถลุงเหล็ก

แต่ตัวอักษรที่ใช้เขียนชื่อคือ 樂樂福 ซึ่งแปลตรงตัวว่า สุข สุข โชค คนรุ่นหลังจึงอ่านชื่อนี้ใหม่เป็นศาลเจ้าแห่งโชคลาภ และทุกวันนี้คนมาไหว้ขอความสำเร็จสมปรารถนากันไม่ขาด ศาลเจ้าที่ตั้งชื่อตามเตาเหล็กจึงกลายเป็นหนึ่งในแปดศาลเจ้าเสริมดวงของแคว้นอินาบะและโฮกิ

ภาพปก: อาคารหลักของศาลเจ้าซาซะฟุกุ ขนาบด้วยต้นสนซีดาร์ใหญ่ · ภาพ: ยามาซาโตะโลดนิจินัง

ข้อมูลพื้นฐาน

ข้อมูลสถานที่	รายละเอียด
ชื่อภาษาไทย	ศาลเจ้าซาซะฟุกุ（樂樂福神社ชื่อทางการใช้อักษรแบบเก่า）
ชื่อภาษาอังกฤษ	Sasafuku Shrine
ชื่อภาษาญี่ปุ่น	樂樂福神社（ささふくじんじゃ）ชื่อทางการใช้อักษรแบบเก่า
จังหวัด	ทตโตริ — อำเภอฮิโนะ เมืองนิจินัง
ที่อยู่ภาษาญี่ปุ่น	〒689-5216 鳥取県日野郡日南町宮内1065（สำนักงานศาลเจ้า 宮内1101）
ที่อยู่ภาษาอังกฤษ	1065 Miyauchi, Nichinan, Hino District, Tottori, Japan
ชื่อที่พบบ่อยในการค้นหา	楽楽福神社／楽々福神社／東楽楽福神社／東樂樂福神社 ทั้งหมดคือที่เดียวกัน
เทพประธาน	จักรพรรดิโคเร องค์ที่เจ็ด พร้อมพระราชินี พระสนม และพระโอรส
ก่อตั้ง	ปี 886 ตามคำบอกเล่าที่สืบต่อกันมา อายุกว่า 1,100 ปี
พิธีขอพร	ต้องจองล่วงหน้า ค่าบูชาเริ่มที่ 5,000 เยน สำนักงานศาลเจ้าบางเวลาไม่มีคนอยู่
งานใหญ่ประจำปี	1 พฤษภาคม (งานใหญ่ฤดูใบไม้ผลิ) และ 3 พฤศจิกายน (งานใหญ่ฤดูใบไม้ร่วง มีการแสดง)
หมายเหตุเรื่องเวลา	บริเวณศาลเจ้าเป็นพื้นที่กลางแจ้ง ไม่มีประกาศเวลาเปิด-ปิดรวมไว้
สถานีที่ใกล้ที่สุด	สถานีโชยามะ (生山) สาย JR ฮากุบิ — รถยนต์ราว 15 นาที
ที่จอดรถ	มี
โทรศัพท์	0859-82-1619（สำนักงานศาลเจ้า）／0859-82-1715（สมาคมท่องเที่ยวเมืองนิจินัง）・ภาษาญี่ปุ่น

เว็บไซต์ศาลเจ้าซาซะฟุกุ (ภาษาญี่ปุ่น)

แผนที่樂樂福神社ชื่อทางการใช้อักษรแบบเก่า

ค่าใช้จ่ายและการจอง

ค่าเข้าชมและการจอง	ไม่มีประกาศเรื่องค่าเข้ารวมไว้

ศาลเจ้าซาซะฟุกุอยู่ในหมู่บ้านมิยาอูจิ เมืองนิจินัง ซึ่งเป็นเมืองที่อยู่ในสุดของหุบเขาแม่น้ำฮิโนะ สถานะเดิมของที่นี่คือเคนชะ คือศาลเจ้าระดับจังหวัดในระบบเก่าก่อนสงคราม ไม่ใช่ศาลเจ้าประจำหมู่บ้านเล็ก ๆ

จุดเด่นและสิ่งที่ไม่ควรพลาด

ชื่อที่มาจากเตาถลุงเหล็ก ไม่ใช่จากความสุข

หุบเขาโอกุฮิโนะของแคว้นโฮกิเป็นแหล่งทรายเหล็กคุณภาพสูงปริมาณมากมาแต่โบราณ และที่นี่คือที่ที่วัฒนธรรมการถลุงเหล็กแบบทาทาระ ซึ่งเป็นเทคโนโลยีชั้นสูงของยุคนั้น เจริญรุ่งเรืองขึ้นมา ชื่อ ซาซะฟุกุ จึงเป็นชื่อของงาน ไม่ใช่ชื่อของพร คือทรายเหล็กกับลมที่เป่าเข้าเตา

ตัวอักษรที่เลือกมาเขียนเสียงนั้นคือ 樂樂福 ซึ่งอ่านแยกทีละตัวแล้วแปลว่า สุข สุข โชค เมื่อเวลาผ่านไปและอุตสาหกรรมเหล็กหายไปจากหุบเขา ความหมายที่คนอ่านเจอก็เข้ามาแทนที่ความหมายเดิม ศาลเจ้ากลายเป็นที่ขอโชค และปัจจุบันเป็นหนึ่งในแปดศาลเจ้าเสริมดวงของภูมิภาค

เรื่องแบบเดียวกันนี้เกิดขึ้นอีกครั้งในหุบเขาเดียวกัน ศาลเจ้าคาโมจิที่อยู่ทางปลายน้ำก็มีชื่อที่อักษรอ่านได้ว่าคนรวย ทั้งที่ตัวอักษรนั้นเดิมหมายถึงเหล็ก สองศาลเจ้านี้จึงเป็นคู่ที่เล่าเรื่องเดียวกัน คือหุบเขาเหล็กที่ชื่อของมันถูกอ่านใหม่เป็นเรื่องเงินและโชค

จักรพรรดิ ปีศาจวัว และเนินที่ฝังหัว

เทพประธานคือจักรพรรดิโคเร องค์ที่เจ็ดตามลำดับของราชวงศ์ญี่ปุ่น ตำนานเล่าว่าเมื่อเสด็จมาถึงดินแดนนี้ พระองค์ทรงทราบว่ากลุ่มคนร้ายที่ชาวบ้านเรียกด้วยความกลัวว่ากิวกิ หรือปีศาจวัว ซ่องสุมอยู่บนภูเขาคิรินซัง และรังควานชาวบ้าน พระองค์จึงนำพระโอรสและบริวารไปปราบจนสิ้น

สิ่งที่ทำให้ตำนานนี้จับต้องได้คือใกล้กับบริเวณศาลเจ้ามีเนินชื่อโอนิซูกะ ซึ่งเล่ากันว่าเป็นที่ฝังหัวหน้าของกลุ่มนั้น ไม่ใช่เรื่องที่อยู่แต่ในหนังสือ แต่มีจุดบนพื้นที่ให้ยืนดู

เจ้าชายฟันเหล็กกับพระราชินีที่ทำให้แม่น้ำเงียบ

ในบรรดาเทพที่ประดิษฐานร่วมกัน แต่ละองค์มีหน้าที่ของตัวเอง ฮิโกะซาชิมะ พระโอรสที่เกิดมาพร้อมฟันดำแข็งดั่งเหล็กและถูกเรียกว่าเจ้าชายฟันดำ ได้รับการนับถือเป็นเทพแห่งฟัน ส่วนคุวาชิฮิเมะ พระราชินี ได้รับการนับถือเป็นเทพแห่งการคลอดบุตรที่ปลอดภัย ด้วยเหตุผลทางภาษา คือจนถึงปลายยุคเฮอังคำว่าสะดือในภาษาญี่ปุ่นออกเสียงว่า โฮโซ ซึ่งพ้องกับพระนามของพระองค์

มีอีกเรื่องที่ผูกกับแม่น้ำ ระหว่างตามเสด็จ พระราชินีทรงเจ็บครรภ์และหยุดพักบนก้อนหินในแม่น้ำฮิโนะ เป็นกลางเดือนพฤษภาคมที่ฝนตกหนัก ชาวบ้านจึงถวายเสื้อคลุมฝนและหมวกที่สานจากกก น้ำที่หลากทำให้เสียงแม่น้ำดังมาก เมื่อพระองค์ตรัสว่าเสียงน้ำดังนัก เสียงนั้นก็หยุดลงทันที แม่น้ำช่วงนั้นในเขตเมืองฮิโนะจึงถูกเรียกว่าโอโตนาชิกาวะ แปลว่าแม่น้ำไร้เสียง มาจนทุกวันนี้

วิธีเที่ยวและเวลาที่ควรเผื่อ

เผื่อเวลาราว 30 ถึง 45 นาทีสำหรับการเดินในบริเวณศาลเจ้า ไหว้ที่อาคารหลัก และเดินดูรอบ ๆ ถ้าจะตามหาเนินโอนิซูกะด้วย ให้เผื่อเพิ่ม เพราะไม่มีป้ายภาษาอังกฤษบอกทาง

เรื่องที่ควรรู้ก่อนถึงคือของที่ระลึกและพิธีขอพร สำนักงานศาลเจ้ามีเครื่องรางอย่างโกอุงโกฟุและคินอุนมาโมริวางจำหน่าย แต่บางเวลาไม่มีคนอยู่ และพิธีขอพรต้องจองล่วงหน้า ค่าบูชาเริ่มที่ 5,000 เยน ถ้าตั้งใจมาเพื่อรับเครื่องรางโดยเฉพาะ ควรโทรนัดก่อน

ถ้าเลือกวันได้ สองวันที่คุ้มที่สุดคือ1 พฤษภาคม ซึ่งเป็นงานใหญ่ฤดูใบไม้ผลิ และ 3 พฤศจิกายน ซึ่งเป็นงานใหญ่ฤดูใบไม้ร่วงที่มีการแสดงในบริเวณศาลเจ้า สองวันนี้เป็นวันที่ศาลเจ้ามีชีวิตที่สุดของปี

อีกจุดที่หลายคนมาตามคือแสตมป์ของเส้นทางไหว้แปดศาลเจ้าเสริมดวงของแคว้นอินาบะและโฮกิ ซึ่งมีสมุดตราประทับ กระเป๋าผ้า และผ้าเทนูงุอิให้ประทับตราสะสม ถ้าจะเก็บครบต้องมีรถ เพราะศาลเจ้าทั้งแปดกระจายอยู่ทั่วจังหวัด

การเดินทาง

สิ่งที่ควรเช็กก่อนเดินทาง

ข้อแรกคือชื่อ ถ้าค้นด้วยอักษรทางการ 樂樂福神社 อาจเจอผลไม่ครบ เพราะมักเขียนเป็น 楽楽福神社 หรือ 楽々福神社 หรือ 東楽楽福神社 ทั้งหมดคือศาลเจ้าเดียวกัน และคนท้องถิ่นเรียกกันสั้น ๆ ว่าซาซะฟุกุซัง

ข้อสองคือมีศาลเจ้าชื่อเดียวกันมากกว่าหนึ่งแห่งในแถบนี้ อีกแห่งอยู่ที่หมู่บ้านอินงะในเมืองนิจินังเช่นกัน ตอนปักหมุดแผนที่ต้องดูชื่อหมู่บ้านให้ตรง คือมิยาอูจิ

ข้อสามคือสำนักงานศาลเจ้าบางเวลาไม่มีคนอยู่ ถ้าต้องการเครื่องรางหรือพิธี ต้องนัดล่วงหน้า และเบอร์ 0859-82-1619 เป็นเบอร์ภาษาญี่ปุ่น

ข้อสี่คือหิมะ เมืองนิจินังอยู่ในเขตที่หิมะตกหนักที่สุดของจังหวัด ถนนในหุบเขาช่วงกลางฤดูหนาวอาจใช้เวลานานกว่าที่แผนที่บอกมาก

สถานที่เที่ยวใกล้เคียง

เรื่องเหล็กของหุบเขานี้ตามดูต่อได้จริงในเมืองเดียวกัน เมืองนิจินังมีซากโรงถลุงเหล็กชิโมทานินากายามะ ซากเหมืองวากามัตสึ และอาคารเรียนเก่าที่ทำเป็นศูนย์เรียนรู้เรื่องทาทาระชื่อโอมิยะรากูฉะ การไหว้ศาลเจ้าแล้วไปดูของจริงที่ให้ชื่อแก่ศาลเจ้าทำได้ในครึ่งวัน

ในเมืองเดียวกันยังมีพิพิธภัณฑ์ศิลปะเมืองนิจินังและสวนคาเมยามะที่อาซาเลียบานปลายเมษายนถึงต้นพฤษภาคม ซึ่งตรงกับช่วงงานใหญ่ฤดูใบไม้ผลิของศาลเจ้าพอดี

ขับลงไปทางเหนือตามแม่น้ำจะถึงเมืองฮิโนะซึ่งมีศาลเจ้าคาโมจิและสวนทากิซัง และไกลออกไปอีกคือเชิงเขาไดเซ็นกับศาลเจ้าโอกามิยามะโอกุมิยะ ดูบทความท่องเที่ยวญี่ปุ่นอื่น ๆ สำหรับไอเดียทริปต่อ